Η Ιστορία μας
Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης είναι ένας μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός που λειτουργεί από το 2002 με σκοπό τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στόχο τη μελέτη, έρευνα και προβολή του πολιτισμού της Θράκης. Στεγάζεται σε ένα πέτρινο νεοκλασικό κτίριο του 1899 στην Αλεξανδρούπολη. Είναι ένα έργο αυτοχρηματοδοτούμενο και περιστασιακά επιχορηγούμενο από φορείς.
Αποτελεί παράδειγμα ενεργού παρέμβασης στην πολιτιστική παρουσία της ευρύτερης περιοχής και γι’ αυτό το 2005 προτάθηκε για το Πανευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων και έλαβε Εύφημη Μνεία για τις παρεμβάσεις του στην τοπική κοινωνία.
Το 2015 τιμήθηκε από το Μουσείο Μπενάκη για τη συμβολή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την έρευνα και την προβολή του πολιτισμού της Θράκης εντός και εκτός της Ελλάδας. Το 2021 βραβεύτηκε από την UNESCO Ελλάδας, το 2023 η Πρόεδρος του Ε.Μ.Θ. είναι μέλος του Συμβουλίου των Μουσείων στην Ελλάδα και το 2024 η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελαροπούλου της απένειμε το παράσημο του Χρυσού Σταυρού του Τάγματος της Ευποιΐας.
Αποστολή του Μουσείου
Το όραμά μας είναι, να καταστεί το Ε.Μ.Θ. ένας χώρος γνωριμίας με την ιστορία και τον πολιτισμό της Θράκης. Να γίνει το μεγάφωνο αυτής της μοναδικής, αυθεντικής πολυφωνίας που δημιούργησε και δημιουργεί το παλίμψηστο του πολιτισμού της.
Το εθνολογικό και ιστορικό υλικό του Ε.Μ.Θ. προέρχεται από την ευρύτερο ιστορικό χώρο της Θράκης.
Υλικά κατάλοιπα σημαντικά, προσωπικές μαρτυρίες, ως λόγος, ως φωτογραφία ή ως έργα των χεριών τους γίνονται αφορμή για να μιλήσουν οι άνθρωποι, παρόντες και απόντες. Αυτό το πρωτογενές υλικό, οι πολλαπλές καταγραφές, συνθέτουν την αυθεντική ιστορία γεωγραφικού και εθνολογικού μας τόπου, την πολυπολιτισμική τοπογραφία της Θράκης, μέσα από την οποία αναδεικνύεται η δύναμη του τόπου και των ανθρώπων.
Αγγελική Γιαννακίδου, Ιδρύτρια και Πρόεδρος του Ε.Μ.Θ.
Στόχος μας:
Το Ε.Μ.Θ. με τη συλλογή του, την έρευνα και τις πολυεπίπεδες εκπαιδευτικές του δραστηριότητες με τους εναλλακτικούς και καινοτόμους τρόπους μάθησης, να συμβάλλει στο να καταστεί η κοινωνία ενεργή, όχι μόνο στη φύλαξη και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης του πολιτιστικού αποθέματος αλλά στην παραγωγή του μέσα από το τρίπτυχο,
Πολιτισμός – Δημιουργία -Οικονομία.
Αγγελική Γιαννακίδου, Ιδρύτρια και Πρόεδρος του Ε.Μ.Θ.
Έγραψαν για μας
Η Καθημερινή
Μαργαρίτα Πουρνάρα
Συγκεντρώνοντας όλες τις εμπειρίες, ανέπτυξε μια ουσιαστική μουσειακή αφήγηση που αναδεικνύει τον πλούτο και την ποικιλομορφία της θρακικής παράδοσης, η οποία είναι συνυφασμένη με τις επιρροές διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών.
LIFO
Χρήστος Παρίδης
Πρόκειται για μια μεγάλης σημασίας συλλογή και έναν όγκο ερευνητικών εργασιών στα οποία αφιέρωσε μια ζωή.
Διακρίσεις
Ποιοι είμαστε
Αγγελική Γιαννακίδου
Ιδρύτρια και πρόεδρος του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης
Η Αγγελική Γιαννακίδου ερευνά ενεργά την περιοχή της Θράκης τα τελευταία 40 χρόνια. Το 2002 ίδρυσε το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης, προβάλλοντας τον πολιτισμό και την ιστορία της περιοχής από τον 17ο αιώνα έως τον 20ο. Έχει εκδώσει βιβλία και επιμεληθεί εκδόσεις για τη Θράκη και έχει δώσει πολυάριθμες ομιλίες και διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα με θέμα τη Θράκη. Παρήγαγε 25 ντοκιμαντέρ και επιμελήθηκε διάφορες εκθέσεις τόσο με το μουσείο όσο και ως καλλιτέχνης. Συνεχώς σχεδιάζει και δημιουργεί έργα που στόχο έχουν να εμπλουτίζουν τις παραδοσιακές τεχνικές με σύγχρονα αισθητικά κριτήρια. Παράλληλα καθοδηγεί πάνω από 25 γυναίκες σε θέματα πολιτιστικής οικονομίας. Είναι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Μουσείων Ελλάδος και βραβεύτηκε το 2021 από το ελληνικό τμήμα της UNESCO για το έργο και την απήχησή της. Το τελευταίο της εγχείρημα είναι το Riza ένα Δίκτυο Τεχνουργών Θράκης.
Βαλεντίνα Σωκράτους
Συντονίστρια μουσείου
Η Βαλεντίνα Σωκράτους εργάζεται ως Συντονίστρια Μουσείου από το 2018 και υπεύθυνη Μουσειακής Μάθησης από το 2011. Ξεκίνησε στο μουσείο το 2007 ως εμψυχώτρια. Σχεδιάζει και υλοποιεί κοινοτικά προγράμματα και εργαστήρια σε διάφορες ομάδες, χρησιμοποιώντας πολλαπλές τεχνικές και προσεγγίσεις. Καθώς και cultural manager σε έργα που βασίζονται στην κοινωνική αλλαγή. Οι σπουδές της είναι στον τομέα της Παιδαγωγικής και είναι κάτοχος MSc στις Καινοτόμες Προσεγγίσεις στην Εκπαίδευση σε Πολυπολιτισμικά Περιβάλλοντα. Είναι απόφοιτος του START-Create Cultural Change /Goethe-Institut Thessaloniki & Bosch Foundation 2019-20 και υπότροφος της Πρεσβείας των ΗΠΑ για το 2021 & 2023 για το Διεθνές Πρόγραμμα Ηγεσίας Επισκεπτών «Promoting Social Change Through the Arts». Έχει δημιουργήσει και συμμετάσχει σε διάφορα έργα performance art.
Μακρίνα Τσαγιαννίδου
Αρχείο και καταγραφές
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλεξανδρούπολη. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Υπήρξε για δύο συνεχόμενα χρόνια εθελόντρια στο μουσειοπαιδαγωγικό τμήμα του Λαογραφικού Μουσείου Κομοτηνής. Από τον Οκτώβριο του 2017 εργάζεται στο Εθνολογικό Μουσείο Θράκης. Ασχολείται με την ψηφιοποίηση και αρχειοθέτηση αρχειακού υλικού καθώς και με γενικές επιχειρησιακές εργασίες. Παράλληλα, υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα στο ΕΜΘ. Ολοκληρώνει τις μεταπτυχιακές της σπουδές στον τομέα του Τουρισμού και του Πολιτισμού. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα κυμαίνονται γύρω από τη γενική οργάνωση και λειτουργία ενός μουσείου, την ιστορία και την κοινωνική ανθρωπολογία.
Τι λένε οι επισκέπτες μας
Η ιστορία πίσω από το κτίριο
Το κτίριο με χρόνο κατασκευής το 1899 αποτελεί την αστική έπαυλη του Μιλτιάδη Αλτιναλμάζη, εκ της πατριαρχικής οικογένειας των Αλτιναλμάζιδων της Αίνου και της Αδριανούπολης που προσέφερε αξιόλογη εθνική υπηρεσία κατά τη διάρκεια του 19ου και του 20ου αιώνα που ακολούθησε.
Ο Μ. Αλτιναλμάζης, υπήρξε εξαίρετος νομικός γλωσσομαθής και μεγάλης εγκυκλοπαιδικής μόρφωσης χρημάτισε Δημογέροντας και Σύμβουλος της Γενικής Διοίκησης της Αδριανούπολης (Μετζλίς Ιδαρέ Αζασή), αξίωμα μεγάλο και σπουδαίο, το οποίο χρησιμοποιεί κατάλληλα για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Ελληνικής Κοινότητας της Αδριανούπολης και της ευρύτερης περιοχής γενικότερα, βοηθώντας και πολλά φτωχά Ελληνόπουλα να αποκτήσουν πανεπιστημιακή μόρφωση. Αναδείχθηκε σπουδαίος οικονομικός παράγοντας μεταξύ των ομοεθνών του και δημιούργησε Τράπεζα, Βιομηχανία και πρότυπα αγροτικά κτήματα. Την περίοδο 1903-1905 του απονεμήθηκε το Μετάλλιο Meciadiye Γ’ τάξεως που αποτελούσε τιμητική διάκριση προς σημαντικά πρόσωπα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Το 1937, το κτίριο πουλήθηκε ως προικοσύμφωνο, από τη χήρα του Μιλτιάδη Αλτιναλμάζη, Ζηνοβία, στον παππού της Χρυσούλας Βασιλείου Σωτηριάδου από το Ορταξί ως προίκα. Ο γάμος της τελευταίας με τον δικηγόρο Γρηγόριο Χρυσοστόμου από τη Σαμοθράκη έδωσε στο οίκημα νέα αίγλη καθώς ο Χρυσοστόμου διετέλεσε υπουργός εμπορικής ναυτιλίας.
Με απόφαση του ΥΠΠΟΑ περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης του ακινήτου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για ιστορικούς και πολιτιστικούς σκοπούς, εξασφαλίστηκε το 2025 η διαρκής προστασία του πέτρινου νεοκλασικού και η λειτουργία του ως μουσείο και διασφαλίστηκε η αξιοποίησή του με στόχο να συνεχίσει να υπάρχει ως ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πολιτισμική ταυτότητα της Θράκης.
Νέα ζωή
Το 1998 το κτίριο μισθώθηκε από την οικογένεια του Πολυχρόνη Γιαννακίδη, η οποία το ανακαίνισε και το αναπαλαίωσε με δικά της χρήματα. Η τελευταία, εμπνευσμένη από την αρχέγονη μνήμη και τη μοναδικότητα της λαϊκής παράδοσης, του έδωσε νέα ζωή και χαρακτήρα. Η κατοικία ανακαινίστηκε με τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό και ανέσεις, ώστε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες της σύγχρονης λειτουργίας του Μουσείου.
Το συγκεκριμένο κτίριο, είναι ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα εξέχοντα αρχιτεκτονικά δείγματα μιας περασμένης εποχής στην πόλη της Αλεξανδρούπολης και συγκαταλέγεται στα ιστορικά και κατασκευαστικά έργα και εκδηλώσεις υποδομής και ανάπτυξης του νεοϊδρυθέντος τότε Δεδέαγατς. Ένα κτίριο που είναι συνυφασμένο με τα ιστορικά γεγονότα και την ανάπτυξη των υποδομών του Δεδεαγάτς μέχρι την εποχή που η πόλη έγινε τερματικός σταθμός του σιδηροδρόμου της Ανατολικής Σιδηροδρομικής Εταιρείας (Orient Express/Κωνσταντινούπολη προς Βιέννη) κατά μήκος της ακτογραμμής της Θράκης του Αιγαίου. Ως αποτέλεσμα, η πόλη μετατράπηκε σε διαμετακομιστικό κόμβο, συν ένα σημαντικό λιμάνι με το δικό της Φάρο και προσέλκυσε εμπόρους από όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Το υπόγειο πριν και μετά την αναπαλαίωση.
Όψη πριν και μετά την αναπαλαίωση.
Εσωτερικό πριν και μετά την αναπαλαίωση.
Η κατασκευή του κτιρίου εκπέμπει ελληνικό στυλ σε συνδυασμό με ευρωπαϊκές αναφορές στην αναγεννησιακή αρχιτεκτονική (τετρακόνια πύλη ρυθμού Τοσκάνης, ενσωματωμένη με γοτθικά ανοίγματα), εφαρμόζοντας έτσι τις αρχές του Διαφωτισμού και το λόγιο ύφος του ιδιοκτήτη του, αλλά και τις φιλοσοφικές, καλλιτεχνικές και αρχιτεκτονικές τάσεις της εποχής, μέσα από στοιχεία αρχιτεκτονικού στυλ και διακόσμηση. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, ελήφθησαν υπόψη και εφαρμόστηκαν μια ποικιλία μοτίβων. Αυτά αρχίζουν πλέον να εμφανίζονται στην αρχιτεκτονική των περιφερειακών πόλεων, σε ιδιωτικές κατοικίες που χτίστηκαν εκτός πολεοδομίας. Η ποιοτικά επεξεργασμένη ορατή τοιχοποιία και οι αρχιτεκτονικές πινελιές, είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικές, με την ευρεία χρήση της πέτρας, εμπλουτίζοντας το στυλ, την αρμονία με τη διαύγεια και την παραδοσιακή τεχνική δόμησης.
εμφανίζονται σχεδόν πανομοιότυπα με τοπικές χαρακτηριστικές κατοικίες.
Βιβλιοθήκη Αδαμάντιου Κοραή
Νήσος Χίος
Ιστορικό μνημείο
Ένα από τα τελευταία σωζόμενα νεοκλασικά κτίρια στην ευρύτερη περιοχή. Στις 01-02-1993 το κτίριο κηρύχθηκε διατηρητέο στις 12-17-2019, το κτίριο χαρακτηρίστηκε μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Το 1998 μισθώθηκε και αποκαταστάθηκε ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της σύγχρονης μουσειολογικής έκθεσης και λειτουργίας, από την οικογένεια του Πολυχρόνη Γιαννακίδη. Στη νέα του αποστολή το κτίριο αποτελεί ένα κέντρο γνωριμίες και προώθησης του πολιτισμού της Θράκης, αλλά και τόπο έρευνας και πνευματικής δημιουργίας. Έναν τόπο συνάντησης που συμφιλιώνει εμπνέει και εμπνέεται από την αρχέγωνη μνήμη και τη σοφία της λαϊκής παράδοσης.
Προβλήθηκε στην τηλεόραση
Η εκπομπή του καναλιού της Βουλής των Ελλήνων “Αστικό Τοπίο” αφιέρωσε ένα επεισόδιο στο Εθνολογικό Μουσείο Θράκης.
Το συγκεκριμένο κτίριο, είναι ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα εξέχοντα αρχιτεκτονικά δείγματα μιας περασμένης εποχής στην πόλη της Αλεξανδρούπολης και συγκαταλέγεται στα ιστορικά και κατασκευαστικά έργα και εκδηλώσεις υποδομής και ανάπτυξης του νεοϊδρυθέντος τότε Δεδέαγατς. Ένα κτίριο που είναι συνυφασμένο με τα ιστορικά γεγονότα και την ανάπτυξη των υποδομών του Δεδεαγάτς μέχρι την εποχή που η πόλη έγινε τερματικός σταθμός του σιδηροδρόμου της Ανατολικής Σιδηροδρομικής Εταιρείας (Orient Express/Κωνσταντινούπολη προς Βιέννη) κατά μήκος της ακτογραμμής της Θράκης του Αιγαίου. Ως αποτέλεσμα, η πόλη μετατράπηκε σε διαμετακομιστικό κόμβο, συν ένα σημαντικό λιμάνι με το δικό της Φάρο και προσέλκυσε εμπόρους από όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία.